سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
68
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)
بواسطه علائم مذكور فعل آشكار و كشف شده و از دو قسم ديگر يعنى اسم و حرف امتياز پيدا مىنمايد . سپس مىافزايد : مصنّف كلمه « ينجلى » را متعلّق « بتا » كه جارّ و مجرور است و در متن آمده قرار داده يعنى و ينجلى الفعل بتاء الخ . اشكال و جواب امّا اشكال : اينكه علائم مزبور را مصنّف از مختصّات فعل دانست كلّيّت نداشته بلكه برخى از آنها همچون نون تأكيد در غير فعل نيز ديده شده چنانچه در شعر ذيل چنين است : اريت ان جائت به املودا * مرجّلا و يلبس البرودا و لا يرى مالا له معدودا * اقائلنّ احضروا الشّهودا يعنى : خبر ده من را اگر آن زن بياورد جوان ظريف و نازكبدنى را كه مويهايش را شانه نموده و لباس برد يمانى بتن كرده و داراى ثروت و مالى است غير قابل شمردن و با آن ازدواج نمايد آيا تو البتّه البتّه گوينده اين عبارت « احضروا الشّهود » هستى يا آنكارانكارى دارى . شاهد در كلمه « قائلنّ » است كه اسم فاعل بوده ولى معذلك با نون تأكيد آمده است . و امّا جواب : شارح مىگويد : دخول نون تأكيد براسم فاعل در اين شعر مضرّ نبوده و باختصاص داشتن نون تأكيد به فعل لطمهاى وارد نمىكند زيرا الحاق نون به اسم فاعل از باب ضرورت شعرى است و اين گونه از موارد موجب هدم قاعده نمىگردد . قوله : فانّها متحرّكة بحركة الاعراب : ضمير در « فانّها » به تاء متحرّكه لا حق به